คำผี้หลี้

คำผี้หลี้ กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว  เมื่อครั้งที่พระสัมมาสัมมาพุทธเจ้ายังมีพระชนม์ชีพอยู่นั้น สัตว์ ต่างๆ สามารถพูดภาษา คนได้  สัตว์หลายตัวได้เดินทางไปเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าเพื่อขอให้ พระพุทธเจ้าตั้งชื่อให้สัตว์ แต่ละตัวต่างก็ได้ชื่อ ดีๆ ไพเราะ กลับไปทุกตัว สุนัขตัวหนึ่งเห็นเพื่อนๆ ต่างได้ชื่อที่ไพเราะอย่างนั้น  มันกอยากได้ชื่อที่ไพเราะบ้างก็เลย เดินทางไปเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า  มันได้ขอให้พระพุทธเจ้าตั้งชื่อให้บ้าง พระพุทธเจ้าจึงตั้ง ชื่อสุนัขว่า "คำผี้หลี้" ซึ่งมีความหมายว่าทองที่งดงาม  น่ารัก  สุนัขตัวนั้นชอบชื่อของมันมาก  ด้วยความเห่อชื่อ ใหม่อยากจะได้ยินสัตว์อื่นเรียกชื่อตัวเองบ่อยๆ ก็เลยวิ่งไปหาเพื่อนสัตว์อื่นๆ  และบอกชื่อ ตน  แต่ก็ไม่มีใครเรียก  มันเลยวิ่งกลับไปหาพระพุทธเจ้าอีก แล้วก็ถามว่า "พระพุทธเจ้าท่านตั้งชื่อให้ข้าว่ายังไงนะ ท่าน" พระพุทธเจ้าจึงบอกสุนัขไปว่า "ข้าให้ชื่อเจ้าว่าคำผี้หลี้" สุนัขก็ดีใจที่มีคนเรียกชื่อตนมันก็วิ่งไปวิ่งมา  กระโดดโลดเต้นด้วยความดีใจ   และลา กลับไป พอกลับไปได้ไม่นาน ก็อยากจะได้ยินผู้อื่นเรียกชื่อของตนอีก ก็วิ่งกลับมาถาม พระพุทธเจ้าอีกว่ามันชื่ออะไร พระพุทธเจ้าก็ตอบเหมือนเดิมว่า "ข้าตั้งชื่อให้เจ้าว่า คำผี้หลี้" คำผี้หลี้ได้ยินชื่อตนเองอีกครั้งก็ดีใจ จึงลากลับไป วิ่งไปได้ไม่นาน ก็อยากจะฟังชื่อของตน อีกด้วยความเห่อ ก็วิ่งกลับมาถามพระพุทธเจ้าเป็นครั้งที่ 3 ว่า "พระพุทธเจ้า ท่านให้ชื่อว่าอะไรนะ บอกข้าอีกครั้งเถอะ" พระพุทธเจ้าได้ยินคำผี้หลี้ถามซ้ำแล้วซ้ำอีกก็นึกรำคาญจึงตอบไปว่า " ข้าให้ชื่อเจ้าว่า หมากินขี้ " คำผี้หลี้ก็จึงถูกเรียกว่า "หมากินขี้" หรือว่า "หมา" ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมาจนถึงบัดนี้